Kurdava İsminin Sahibi İhsan Nuri Paşa

Ağrı İsyanlarına öncülük eden İhsan Nuri Paşa, Ağrı Kürt Cumhuriyeti'nin başkenti seçilen Doğubayazıt'ın Tırkmena köyünün ismini Kurdava olarak değiştirir ve bu kararı direnişe öncülük eden Xoybûn partisine gönderir. Karar Xoybûn'a gönderildikten sonra, Xoybûn'un yöneticilerinden Mir Süreyya Bedırxan aşağıdaki haritayı yapıp, Xoybûn'un bildiri ve broşürlerine ekleyip, başta Avrupa ve Amerika olmak üzere, dünyanın birçok yerinde dağıtır.

'Cinler Periler Kürdlere Yardım Ediyor'

Nihat Öner - 1930 yılında Türk Devleti, Ağrı Direnişi’nin en büyük guruplarının liderlerinden Şeyh Abdulkadir’in yaşadığı Ortıli (Örtülü) köyüne saldırır. Devlet yanlısı bazı aşiretlerin de desteklediği saldırı, sabaha karşı aniden yapılır, ancak devlet büyük bir yenilgi alarak kaçar.

Ağrı Savaşçılarından Ahmedê Heci Bıro

Geçtiğimiz ay annemin doktor kontrolü için İzmir'e gittiğimde, tesadüfen Ağrı Direnişinin en namlı savaşçılarından Ahmedê Hecî Biro'nun torunu sevgili Ömer ile tanıştım. Gelecek günlerde Ömer kardeşimin yardımları ile bu büyük kahramanı ve ailesini yazmaya çalışacağım.

Ağrı'da Bir Ûsivê Hesinkar Efsanesi

 

Ermeni Soykırımı'nın yıldönümü olan 24 Nisan yaklaşıyor. Bu süreçte herkes bir şeyler söylüyor; Kimileri soykırımın kabul edilmesini istiyor, kimileri böyle bir şeyin olmadığını iddia ediyor, bazı Türk milliyetçi çevreler ise, soykırımın artık inkar edilemeyeciğini anlamış olmalılar ki, "soykırım yapıldı ama, bunu Kürtler yaptı" diyerek, kendi vahşetlerini, Ermenilerle akraba olan Kürtlere mal etmeye çalışıyorlar. Malesef bazı Kürtlerde çok duygusal davranarak, hiç bir tarihi belgeye bakmadan, hiç bir tanığın anlatımlarını dinlemeden, Kürtlerin bu soykırım içerisin de yer aldıklarını söylüyorlar. Kürtler o zaman bir soykırımda, Kürtlük adına yer alacak kadar örgütlü değildiler. Bazı Kürtler, bu soykırımda yer almış iseler bile, bunlar Kürtlük adına değil, Türklük namına hareket eden Kürtlerdir. Söz konusu Kürtler, Kürtlük bilinci olan Kürtleri de yok etmişler. Ayrıca, bir şey hep unutuluyor; 1915'te sadece Ermeniler değil, Êzdî Kürtlerde aynı soykırıma kurban gitmişlerdir. Eğer bu soykırımı Kürtler, Kürtlük adına yapmışsalar, neden kendi soydaşlarını da doğrasınlar? Sovyet Ülkerinde bulunan Êzdî Kürtlerin çoğu, bu soykırımdan kaçıp, oralara sığınan Kürtlerdir.

Ağrı'da İçinde Kürt Kelimesi Olan Yer Adları

Kürt halkının yüzyıllardır sömürgecilere karşı verdiği var olma mücadelesi, asil bir mücadeledir. Dilini, kültürünü en önemlisi de kendisini korumak için büyük çabalar sarf etmiş, ülke içinde oradan oraya sürüklenmiş, büyük kırımlar yaşamış ama hiçbir zaman yok olmamış ve günümüze ulaşmayı başarmış. Bu sebepten dolayı Kürt halkı, asil ve köklü bir halktır.

Zilanlı Bir Ailenin Direniş Anatomisi

Avrupa Halkın Sesi yazarlarından Nihat Öner, Zilan Katliamı dolayısıyla param parça olan Avdelê Beko ailesinine ulaşıp, ailenin Ağrı Direnişi ve Zilan Katliamı’ndaki yerini araştırdı. Öner, katliam sonrası Van’ın Çaldıran ilçesine göç etkmek zorunda kalan aile bireylerinden Memet Çakır ile röportaj yapıp, ailenin yaşadıklarını kaleme aldı.

TBMM'ye Girmiş İki Ağrı Savaşçısı

Halis Bey (Öztürk) ile Seyid Aptulvahap (Altınkaynak) büyük Ağrı direnişin de iki büyük direnişçidir. İkisi de isyan sürecin de büyük kahramanlıklar göstermiş, büyük başarılara imza atmış. İkisi de aynı yılda doğmuş ve yıllar sonra bu sefer ikisi de TBMM'de bir araya gelmiş.

Merzelê Birayê Ahmedê Xanî Li Kuderê Ye?

Ahmedê Xanî di nava kurdan de kesayetê herî qedirê wî tê girtin e. Him bi neteweheziya xwe û him jî bi oldariya xwe ve ji hêla hemû beşên netewa kurd ve hatiye hezkirin. Wî him xwestiye kurd oldar bin û him jî xwestiye kurd ji milletên din paşdatir, zimanê wan ji zimanê milletên din şûndetir nemîne. Hin di nava gelên di cihanê de fikra netew dewletiyê tunebûye, Ahmedê Xanî ji bo kurdan dewlet xwestiye.

Mûrad Ciwan: Xoybûn’a tutulan ışık

Rohat Alakom en üretken araştırmacılarımızdan biri. Kişisel olanak ve çabalardan öte hiç bir yaşam temeli olmayan Kürt araştırmacılığını raylar üzerinde yürütmek için lokomotifine habire kömür atan ateşçi gibi peş peşe değerli eserler veriyor. En son çalışması yine tarihimizin önemli bir kesitine, önemli bir olgusuna ve aynı kesitin mücadeleci insanlarına ışık tutar nitelikte.

Di derheqê Pişîka Pencûrek de

Pencerûk gundekî girêdayî Xamûr'a Agiriyê ye. Gund di nabeyna gundên Malxas, Xididok, Xano û Şêrwêran de ye. Gundê Pencerûk cihekî zef bilind nîne. Lê belê, dema ku  meriv derdikeve çiyayên li hemberî gund, him çiyayê Agirî, him çiyayê Kosedaxê, him bajarê Agirî û him jî navçeya Xamûrê dibîne. Dema mirov çiyayên li dev û dora Pencûrekê dixe bin piyên xwe, mîna teyrekî li asîman her derê dibîne; Aliyekî de avahiyên bilind ên bajarê Agiriyê silavê didene mirovan, aliyekî de Agiriya ku serê xwe xistiye nav asîmanan, aliyekî de Kosedaxa ku berfa wê kêm caran kêm dibe, aliyekî de çiyayên Sêgara yên ku hezar cure çêre û mêwê lê şîn dibin, aliyekî de rast û bestên kesk û şîn, aliyekî de çem û çavkaniyên ku xuşe xuşa ava wan ji dehan kîlometrêyan bi dûr ve tê bihîstin, tev tên kivşê.

Axiriya me bibe ya Ûsê Memo

Li Serhedê dema kal û pîr di derbarê xwe de biaxivin, yan jî dema ji dahatûya xwe bitirsin, dibêjin "xwedê axiriya me têxe axiriya Ûsê Memo". Gelo Ûsê Memo kî ye û ew axiriya wî ya ku kal û pîrên kurdan dilê xwe davêjinê çi ye? Ezê di vê nivîsê de qala Ûsê Memo û serpêhatiya wî bikim.

Koça Azîziyan ya ji Rewanê

Destpêka sedsala bîstemîn de herêmên Rewan, Elegez û Kurdistana Sor (îro Qarabax) herêmên bi piranî Kurdbûn. Piştî ku Tirkan li bakurê Kurdistanê û Tirkiyê li hember Kurdên Êzidî û Filleyan (Ermenî) komkujî dane destpêkirin, Kurdên Êzidî û Fille ber bi Rewanê (Hayastana îroyîn) direvin. Filleyên ku direvine Rewanê, dixwazin heyf û tola xwe li Kurdên misilman yên li wan herêman hildin.

Haluk Öztürk: 27 Mayıs Darbesinin ‘Hasoları Memoları’

Bu yıl 27 Mayıs 1960 Darbesinin elliüçüncü yıldönümü. Her yıldönümünde darbenin amaç ve sonuçları üzerinde uzun uzadıya tartışılır. Son yıllarda resmi devlet politakalarının giderek sorgulandığına ve kemalist devlet ideolojisinin ciddi bir şekilde köşeye sıkıştırıldığına da tanık oluyoruz. Ama darbenin yapılmasında ‘‘Kürt halkının özgürlük mücadelesi ’’ve ondan duyulan korkunun asıl nedenlerinden birisi olduğu gerçeği yeterince açıklanmış değil. Tıpkı daha sonra ki 1971 ve 1980 cuntalarında olduğu gibi...

Yılmaz Çamlıbel: 40 Yıl Sonra Gelîyê Zîla

Temmuz ayını Almanya’nın dışında geçirdim. 15 gün Mersin’de tatil yaptım, 15 günümü de ata-baba yurdu olan Bazîdî’de geçirdim. Bu fırsattan yararlanıp Gelîyê Zîla’yı ziyarete gittim.

Ömer Özmen: Parlemento Kapanı

  Kuzey Kürt siyaset gündeminin sinsi bir plan sonucu Türk parlamento seçimine  kilitlendiği, kimi Kürt siyasetçilerinde parlamento nun kıble olarak tercih edildiği  ve ulusal demokratik taleplerin unutulmaya çalışıldığı bu taftafalı günlerde, saygıdeğer  Kürt bilgesi merhum Abdul Melik Fırat tan dinlediğim anlamlı bir olayı, okurlarımla paylaşmayı gerekli görüyorum.

Mit Raporunda Redki Aşiretinin Nüfusu ve Ağrı Direnişindeki Konumu

1970 yılında MİT (Milli İstihbarat Teşkilatı) tarafından gizlice hazırlanıp devlete sunulan, daha sonraki yıllarda Doğu Perinçek tarafından kitaplaştırılan Aşiretler Raporu adlı kitapta, Kuzey Kürdistan'daki 23 ildeki aşiretler tek ele alınıp, aşiretlerin devlete yakınlığı, nüfusu, lideri ve isyanlara katılıp, katılmadıkları raporlaştırılmış.

Emê çawa bi hev re bijîn?

Hefteya borî min bi malbata yek ji Şervanên Agiriyê Elo Beşo re hevpeyvîn çêkir.  Wekî tê zanîn ji vê malbatê 75-80 kes di dawiya Serhildana Agiriyê de hatiye qetilkirin; Malbat li gundê Erhaciya Ziyaratê ya bi ser Îdirê ve hatiye qetilkirin. Ji eşîra Sakan, bereka Mamedkan Mala Kando, 75-80 kes, li rasta Erhaciyê hatine kuştin û ew bi komî li wê derê hatine çalkirin. Gelê herêmê, ji vê komkujiyê re dibêje 'Qirkirina Mamedkan' an jî 'Qirkirina Mala Kando'.

ŞOREŞA AGIRÎ

Piştî vê ku dewleta Tirk şoreşa Şêx Se’îdê Pîran serkut kir, û dawî bi vê şoreşê hat, xortên Kurd nehêlan ku rêbaza Şêx Se’îdê Pîran bê rêvîng bimîne. Eva bû ku Rêkxistina Xoybûnê biryar da ku dest bi organîzekirina şoreşeke din li dijî dewleta Tirkiyê bike, ew dewleta ku bi tu awayî amade nebû mafên Kurdan qebûl bike, û diruşma yek ala, yek xak, yek ziman û yek netewe bilind kiribû, û radigehand ku her cihekî sernîzeya Tirk hebe, nabe kes daxwaza mafê xwe yê neteweyî bike.

Ayhan Demir: Ey Ararat

Ey Ararat!
Kınalı gelin!
Duvaklı gelin!

M. Hüseyin Taysun/ “Xazila dewleta me Kurdan jî hebaya”

(Keşke Kürdlerin de bir devleti olsaydı)

Tüm insanlarda olduğu gibi ben de zaman zaman köşeme çekilip kendimle baş başa kaldığımda; Kendimin ve mensubu olduğum ailemizin geçmişini, yaşadıklarımızı, duyduklarımı okuyarak öğrendiklerimi, acılarımı, sevdalarımı, kavgalarımı, velhasıl o anlarda tüm hatırladıklarımı ve hatıralarımı bir film şeridi gibi gözümün önünden geçirerek, birçok kez efkârlanıp, hüzünlenip, ağladığım ve bazı konuları hatırladığım da kinlenerek öfkelendiğim ve bazen de iyi ki bu yurtsever aileye mensup olduğumu düşündüğüm ve böylesi onurlu bir geçmişe ve mücadeleye sahip olduğumdan dolayı oldukça gururlandığım ve onurlandığım zamanlar olmuştur.