Kurdava İsminin Sahibi İhsan Nuri Paşa

Ağrı İsyanlarına öncülük eden İhsan Nuri Paşa, Ağrı Kürt Cumhuriyeti'nin başkenti seçilen Doğubayazıt'ın Tırkmena köyünün ismini Kurdava olarak değiştirir ve bu kararı direnişe öncülük eden Xoybûn partisine gönderir. Karar Xoybûn'a gönderildikten sonra, Xoybûn'un yöneticilerinden Mir Süreyya Bedırxan aşağıdaki haritayı yapıp, Xoybûn'un bildiri ve broşürlerine ekleyip, başta Avrupa ve Amerika olmak üzere, dünyanın birçok yerinde dağıtır.

'Cinler Periler Kürdlere Yardım Ediyor'

Nihat Öner - 1930 yılında Türk Devleti, Ağrı Direnişi’nin en büyük guruplarının liderlerinden Şeyh Abdulkadir’in yaşadığı Ortıli (Örtülü) köyüne saldırır. Devlet yanlısı bazı aşiretlerin de desteklediği saldırı, sabaha karşı aniden yapılır, ancak devlet büyük bir yenilgi alarak kaçar.

Ağrı Savaşçılarından Ahmedê Heci Bıro

Geçtiğimiz ay annemin doktor kontrolü için İzmir'e gittiğimde, tesadüfen Ağrı Direnişinin en namlı savaşçılarından Ahmedê Hecî Biro'nun torunu sevgili Ömer ile tanıştım. Gelecek günlerde Ömer kardeşimin yardımları ile bu büyük kahramanı ve ailesini yazmaya çalışacağım.

Zilanlı Bir Ailenin Direniş Anatomisi

Avrupa Halkın Sesi yazarlarından Nihat Öner, Zilan Katliamı dolayısıyla param parça olan Avdelê Beko ailesinine ulaşıp, ailenin Ağrı Direnişi ve Zilan Katliamı’ndaki yerini araştırdı. Öner, katliam sonrası Van’ın Çaldıran ilçesine göç etkmek zorunda kalan aile bireylerinden Memet Çakır ile röportaj yapıp, ailenin yaşadıklarını kaleme aldı.

‘Zilan katliamı yönünü dağlara çevirdi’

(DİHA) - 1990 yılında PKK saflarına katılan ve geçtiğimiz günlerde, 1994 yılında Tendürek Dağı’nda çıkan bir çatışma sonucunda yaşamını yitirdiği açıklanan PKK’li Eyüp Çetin'in (Reşo) babası Ahmet Çetin, oğlunun Zîlan Katliamı’nda Kürtlere yaşatılanları unutmadığı ve yüreğinin acısını PKK saflarına katılarak dindirmeye çalıştığı söyledi.

TBMM'ye Girmiş İki Ağrı Savaşçısı

Halis Bey (Öztürk) ile Seyid Aptulvahap (Altınkaynak) büyük Ağrı direnişin de iki büyük direnişçidir. İkisi de isyan sürecin de büyük kahramanlıklar göstermiş, büyük başarılara imza atmış. İkisi de aynı yılda doğmuş ve yıllar sonra bu sefer ikisi de TBMM'de bir araya gelmiş.

Kurdistan TV'de Ağrı İsyanı Belgeseli (2018)

Kurdistan TV'nin Ağrı İsyanı ile ilgili hazırladığı üç bölümlük belgesel de, Ağrı'dan ve Ağrı dışından Ağrı İsyanı konusun da bilgili, bu konuda araştırma yapmış bir çok yazar, araştırmacı yer alıyor.

Mûrad Ciwan: Xoybûn’a tutulan ışık

Rohat Alakom en üretken araştırmacılarımızdan biri. Kişisel olanak ve çabalardan öte hiç bir yaşam temeli olmayan Kürt araştırmacılığını raylar üzerinde yürütmek için lokomotifine habire kömür atan ateşçi gibi peş peşe değerli eserler veriyor. En son çalışması yine tarihimizin önemli bir kesitine, önemli bir olgusuna ve aynı kesitin mücadeleci insanlarına ışık tutar nitelikte.

PAK: İhsan Nuri Paşa’yı Andı

Kurdistan Özgürlük Partisi (PAK) Ağrı Kürt Cumhuriyeti (1927-1930) kurucusu İhsan Nuri Paşa'yı fiziki olarak aramızdan ayrılışının 41. yıl dönümü münasebetiyle andı.

Haluk Öztürk: 27 Mayıs Darbesinin ‘Hasoları Memoları’

Bu yıl 27 Mayıs 1960 Darbesinin elliüçüncü yıldönümü. Her yıldönümünde darbenin amaç ve sonuçları üzerinde uzun uzadıya tartışılır. Son yıllarda resmi devlet politakalarının giderek sorgulandığına ve kemalist devlet ideolojisinin ciddi bir şekilde köşeye sıkıştırıldığına da tanık oluyoruz. Ama darbenin yapılmasında ‘‘Kürt halkının özgürlük mücadelesi ’’ve ondan duyulan korkunun asıl nedenlerinden birisi olduğu gerçeği yeterince açıklanmış değil. Tıpkı daha sonra ki 1971 ve 1980 cuntalarında olduğu gibi...

Yılmaz Çamlıbel: 40 Yıl Sonra Gelîyê Zîla

Temmuz ayını Almanya’nın dışında geçirdim. 15 gün Mersin’de tatil yaptım, 15 günümü de ata-baba yurdu olan Bazîdî’de geçirdim. Bu fırsattan yararlanıp Gelîyê Zîla’yı ziyarete gittim.

Ömer Özmen: Parlemento Kapanı

  Kuzey Kürt siyaset gündeminin sinsi bir plan sonucu Türk parlamento seçimine  kilitlendiği, kimi Kürt siyasetçilerinde parlamento nun kıble olarak tercih edildiği  ve ulusal demokratik taleplerin unutulmaya çalışıldığı bu taftafalı günlerde, saygıdeğer  Kürt bilgesi merhum Abdul Melik Fırat tan dinlediğim anlamlı bir olayı, okurlarımla paylaşmayı gerekli görüyorum.

‘Ölülerimizin kemiklerini küreklerle toplayarak toprağa verdik’

Zilan Katliamı’nın tanığı ve şu an da 111 yaşında olan Ali Kılıç, “Zilan Katliamı’nda 30 bin kişi öldürüldü. O günleri aradan 85 yıl geçmesine rağmen hiç unutamadım. Cenazelerimizi bile toprağa veremeden oraları terk ettik" dedi.

Ağrı Direnişi İle İlgili Kitaplar

Aşağıdaki listede, Ağrı Direnişi ve Zilan Katliamı ile ilgili kitapların listesini sırası ile sunup, kitaplar hakkında kısa bilgi vermeye çalışacağım.

Salvegera 89. ya Berxwedana Araradê û Biroyê Heskê Têlî

Li gor çavkaniyên dewletê yên di nivîsên serbazê tirk Reşat Hallı, roja destpêka berxwedanê wek 16 gulana 1926’an tê destnîşan kirin. Di vê rojê û rojtira din de, piştî ku Îbrahim Axa li Mixtepe baregeheke şervaniyê sazkiribû, şerê pêşîn ê di navbera kurdan û leskerên tirkan de derketibû. Dora 50 şerkaran zora artêşa tirk biribû û gelek çek û silehên wê ketibûn destê serhildêran.

Ağrı Direnişi, Bir Çoban Köpeğinin Gururu, Xıdır Ağa ve Babam

Xıdır Ağa, Xıdır Ağa, keşke sen ve senin gibi bu sömürgeci devlete hizmetkârlık yapanlar, Ağrı Dağındaki zulümden kaçıp senin köyüne sığınan ve Kürdleri katledenlere tahammül gösteremeyen o çoban köpeği kadar gururlu ve onurlu olabilseydiniz....

Ağrı İsyanı ve Kürt Kahramanlığı

    Ağrı isyanının kıvılcımını çakan kişi, Celalî aşiretinin Hesesorî koluna mensup bir aileden gelen Broyê Heskê Telî’dir.

Kanların cenazelerin içinden kurtardı bizi

1930 yılının Temmuz ayında gerçekleştirilen Zilan Katliamı'nın canlı tanığı olan 101 yaşındaki Fatma İşleyen o dönem yaşanan acıları ve insan vicdanına sığmayacak katliamları anlattı. Zilan Katliamı'nın yaşandığı yıllarda 7 yaşında olan Fatma, "Erciş'e bağlı 10 köye baskın yaptılar. 10 köyü cehenneme çevirdiler. Köyün her tarafında cenaze ve kan vardı. Satır gibi bir aletle 10 köye girerek insanları katlettiler. Herkesi öldürdüler oralarda kimseyi bırakmadılar. O dönemin hükümeti, o insanları öldürdü. Tüm köylülerin başını kestiler" dedi. O gün başından geçenleri anlatan Fatma İşleyen, "Cenazelerin ve kanların içinden kaçtık. Erciş'te bir evin kümesine sığındık. Bizi bulup öldürecekler diye sabah akşam hep ağladık. Ölü insanların kanları içinde kalmıştım. Sabaha dışarı çıktık duvarın üstünde oturduk. Bir adam yanımıza geldi, 'hangi kâfir sizi bu hale getirdi' diyerek bizi yanına aldı ve 7 yıl boyunca o aile bize baktı. Kanların cenazelerin içinden kurtardı bizi" dedi.

M. Hüseyin Taysun/ “Xazila dewleta me Kurdan jî hebaya”

(Keşke Kürdlerin de bir devleti olsaydı)

Tüm insanlarda olduğu gibi ben de zaman zaman köşeme çekilip kendimle baş başa kaldığımda; Kendimin ve mensubu olduğum ailemizin geçmişini, yaşadıklarımızı, duyduklarımı okuyarak öğrendiklerimi, acılarımı, sevdalarımı, kavgalarımı, velhasıl o anlarda tüm hatırladıklarımı ve hatıralarımı bir film şeridi gibi gözümün önünden geçirerek, birçok kez efkârlanıp, hüzünlenip, ağladığım ve bazı konuları hatırladığım da kinlenerek öfkelendiğim ve bazen de iyi ki bu yurtsever aileye mensup olduğumu düşündüğüm ve böylesi onurlu bir geçmişe ve mücadeleye sahip olduğumdan dolayı oldukça gururlandığım ve onurlandığım zamanlar olmuştur.

Zilan'da toplu mezara yapılan saldırı kınandı

(DİHA) - Zilan Deresi'nde 85 yıl önce toplu katliama maruz kalan binlerce kişinin mezarının bulunduğu Ada Xeybê Mezarlığı'nın etrafına örülen duvarın askerler tarafından yıkılmasının ardından binlerce yurttaş, soğuk havaya rağmen mezarlığa akın etti. Yaşanan tahribatın barış sürecini sabote etmek anlamına geldiğini söyleyen yurttaşlar, saldırının değerlerine yönelik olduğunu ifade ederek, mezarlıkta nöbet tuttu.