1 Haziran 2015 Pazartesi

Ağrı Direnişi İle İlgili Kitaplar

Aşağıdaki listede, Ağrı Direnişi ve Zilan Katliamı ile ilgili kitapların listesini sırası ile sunup, kitaplar hakkında kısa bilgi vermeye çalışacağım.

29 Mayıs 2015 Cuma

Nihat Öner: İhsan Nuri Paşa Mahabad Cumhuriyeti'nde yer aldı mı?

Mahabad Kürt Cumhuriyeti'nden bahsedilince, ister istemez Ağrı savaşçılarından da bahsediliyor; Çünkü Ağrı Direnişi sonrasında yaşanan katliamdan sağ kurtulup, İran ve Doğu Kürdistan'a sağ geçmeyi başaran Ağrı savaşçılarının neredeyse tamamı, eksiksiz bir şekilde Mahabad Kürt Cumhuriyeti içerisinde yer alıp, çeşitli görevler üstlendiler.

24 Mayıs 2015 Pazar

Salvegera 89. ya Berxwedana Araradê û Biroyê Heskê Têlî

Li gor çavkaniyên dewletê yên di nivîsên serbazê tirk Reşat Hallı, roja destpêka berxwedanê wek 16 gulana 1926’an tê destnîşan kirin. Di vê rojê û rojtira din de, piştî ku Îbrahim Axa li Mixtepe baregeheke şervaniyê sazkiribû, şerê pêşîn ê di navbera kurdan û leskerên tirkan de derketibû. Dora 50 şerkaran zora artêşa tirk biribû û gelek çek û silehên wê ketibûn destê serhildêran.

Ağrı Direnişi, Bir Çoban Köpeğinin Gururu, Xıdır Ağa ve Babam

Xıdır Ağa, Xıdır Ağa, keşke sen ve senin gibi bu sömürgeci devlete hizmetkârlık yapanlar, Ağrı Dağındaki zulümden kaçıp senin köyüne sığınan ve Kürdleri katledenlere tahammül gösteremeyen o çoban köpeği kadar gururlu ve onurlu olabilseydiniz....

16 Mayıs 2015 Cumartesi

Ağrı İsyanı ve Kürt Kahramanlığı



    Ağrı isyanının kıvılcımını çakan kişi, Celalî aşiretinin Hesesorî koluna mensup bir aileden gelen Broyê Heskê Telî’dir.

10 Nisan 2015 Cuma

Ağrı'da Günde Kaç Kişi Göç Ediyor?

En çok göç veren iller sıralamasın da birinci olan Ağrı'nın, günlük ve yıllık ne kadar göç verdiğini araştırmak istedim. Yıllara göre verdiği ve aldığı göç sayısını bulduktan sonra, bazı hesaplamalar yaparak günlük ve yıllık ortalama ne kadar kişinin Ağrıyı terk ettiğini hesapladım. Sonuç olarak beni çok üzen bir tablo ile karşılaştım.

4 Nisan 2015 Cumartesi

Kurdava İsminin Sahibi İhsan Nuri Paşa

Ağrı İsyanlarına öncülük eden İhsan Nuri Paşa, Ağrı Kürt Cumhuriyeti'nin başkenti seçilen Doğubayazıt'ın Tırkmena köyünün ismini Kurdava olarak değiştirir ve bu kararı direnişe öncülük eden Xoybûn partisine gönderir. Karar Xoybûn'a gönderildikten sonra, Xoybûn'un yöneticilerinden Mir Süreyya Bedırxan aşağıdaki haritayı yapıp, Xoybûn'un bildiri ve broşürlerine ekleyip, başta Avrupa ve Amerika olmak üzere, dünyanın birçok yerinde dağıtır.

3 Nisan 2015 Cuma

Ağrı Savaşçılarından Ahmedê Heci Bıro

Geçtiğimiz ay annemin doktor kontrolü için İzmir'e gittiğimde, tesadüfen Ağrı Direnişinin en namlı savaşçılarından Ahmedê Hecî Biro'nun torunu sevgili Ömer ile tanıştım. Gelecek günlerde Ömer kardeşimin yardımları ile bu büyük kahramanı ve ailesini yazmaya çalışacağım.

12 Şubat 2015 Perşembe

Şêx Behyeddînê Zîlan Birayê Şêx Xalidê Zîlan Şêrên Geliyê Zîlan bûn

Piştî hilweşandina împaratoriya Osmanî û guhertina wê bi Cimhuriya Kemalî di sala 1923 an de û bi taybetî piştî serhildana şêx Seîdê Palo di sala 1925 an de û bidarvekirina wî û her 47 şêx û axayên Kurdan yên pêre, Kemalistan bi hovîtî berê xwe dan şêx û axayên Kurdan yên mayî; Ji berê ve, ew girtin, kuştin û sirgûnî Anadola rojava kirin û pêre jî tev tekî, hicrik û dibistanên olî yên wan şêxan girtin...

Rûpelekî windayî; Hecî Îbrahîmê Qaso Serokê Eşîra Bûbilana û beşdariya wî di biryara Komeleya Xoybûn de

Vê paşiyê ji encamên pirsyan û xepartina min li dor êl, eşîr û malbatên kurdî, ez rastî vê xeleka windayî a beşdarbûna eşîra Bûbilana di alîkariya şoreşa Agirî de hatim.

8 Şubat 2015 Pazar

Ağrı'da Bir Ûsivê Hesinkar Efsanesi

 
Ermeni Soykırımı'nın yıldönümü olan 24 Nisan yaklaşıyor. Bu süreçte herkes bir şeyler söylüyor; Kimileri soykırımın kabul edilmesini istiyor, kimileri böyle bir şeyin olmadığını iddia ediyor, bazı Türk milliyetçi çevreler ise, soykırımın artık inkar edilemeyeciğini anlamış olmalılar ki, "soykırım yapıldı ama, bunu Kürtler yaptı" diyerek, kendi vahşetlerini, Ermenilerle akraba olan Kürtlere mal etmeye çalışıyorlar. Malesef bazı Kürtlerde çok duygusal davranarak, hiç bir tarihi belgeye bakmadan, hiç bir tanığın anlatımlarını dinlemeden, Kürtlerin bu soykırım içerisin de yer aldıklarını söylüyorlar. Kürtler o zaman bir soykırımda, Kürtlük adına yer alacak kadar örgütlü değildiler. Bazı Kürtler, bu soykırımda yer almış iseler bile, bunlar Kürtlük adına değil, Türklük namına hareket eden Kürtlerdir. Söz konusu Kürtler, Kürtlük bilinci olan Kürtleri de yok etmişler. Ayrıca, bir şey hep unutuluyor; 1915'te sadece Ermeniler değil, Êzdî Kürtlerde aynı soykırıma kurban gitmişlerdir. Eğer bu soykırımı Kürtler, Kürtlük adına yapmışsalar, neden kendi soydaşlarını da doğrasınlar? Sovyet Ülkerinde bulunan Êzdî Kürtlerin çoğu, bu soykırımdan kaçıp, oralara sığınan Kürtlerdir.

6 Şubat 2015 Cuma

Ağrı'da İçinde Kürt Kelimesi Olan Yer Adları


Kürt halkının yüzyıllardır sömürgecilere karşı verdiği var olma mücadelesi, asil bir mücadeledir. Dilini, kültürünü en önemlisi de kendisini korumak için büyük çabalar sarf etmiş, ülke içinde oradan oraya sürüklenmiş, büyük kırımlar yaşamış ama hiçbir zaman yok olmamış ve günümüze ulaşmayı başarmış. Bu sebepten dolayı Kürt halkı, asil ve köklü bir halktır.

108'lik Ecê Ana: Bize Retki Derler

1. Dünya Savaşı sırasında Ermenistan’dan Îdir’a gelen, şu an 108 yaşında olan Ecê Ana, bir asırlık tarihin canlı tanığı.

31 Ocak 2015 Cumartesi

Maku ve Agıri

Daha öncede belirtmiştik; Türkiye ve İran bizleri bölseler de, Ağrı ile Maku (Mako), tarihten bu güne hep birdir, ortak tarihleri vardır ve kültürel yapıları, şiveleri, aşiret yapıları bire bir aynıdır.

30 Ocak 2015 Cuma

Leyla Zana'nın 1930 Ağrı Sürgünleri İle İlgili Konuşması

2014 yerel seçimleri öncesi Ağrı'ya gelen ünlü Kürt siyasetçi Leyla Zana, o gün Ağrı tarihi ile ilgili çok önemli şeyler dile getirmişti ama seçim heyecanından olacak ki, bir çok insanın dikkatini çekmemişti; Zana o gün, 1930 Ağrı Sürgünleri ile ilgili, "Çin'de bile Ağrılıların kurduğu köyler var" diyerek, Ağrılıların nasıl dünyanın dört bir tarafına sürgün edildiklerini anlatmaya çalışmıştı.

Kanların cenazelerin içinden kurtardı bizi

1930 yılının Temmuz ayında gerçekleştirilen Zilan Katliamı'nın canlı tanığı olan 101 yaşındaki Fatma İşleyen o dönem yaşanan acıları ve insan vicdanına sığmayacak katliamları anlattı. Zilan Katliamı'nın yaşandığı yıllarda 7 yaşında olan Fatma, "Erciş'e bağlı 10 köye baskın yaptılar. 10 köyü cehenneme çevirdiler. Köyün her tarafında cenaze ve kan vardı. Satır gibi bir aletle 10 köye girerek insanları katlettiler. Herkesi öldürdüler oralarda kimseyi bırakmadılar. O dönemin hükümeti, o insanları öldürdü. Tüm köylülerin başını kestiler" dedi. O gün başından geçenleri anlatan Fatma İşleyen, "Cenazelerin ve kanların içinden kaçtık. Erciş'te bir evin kümesine sığındık. Bizi bulup öldürecekler diye sabah akşam hep ağladık. Ölü insanların kanları içinde kalmıştım. Sabaha dışarı çıktık duvarın üstünde oturduk. Bir adam yanımıza geldi, 'hangi kâfir sizi bu hale getirdi' diyerek bizi yanına aldı ve 7 yıl boyunca o aile bize baktı. Kanların cenazelerin içinden kurtardı bizi" dedi.

24 Ocak 2015 Cumartesi

Eleşkirt Ermenileri (3) (Ermeni Kaynaklarından)

Fotoğraf : Bugün hayatta olmayan Kalaşyan kardeşler Eleşkirt yöresinden olmaları itibari ile geldikleri yörenin ezgilerini söylemiş halk oyunlarını otantik haliyle sergilemişlerdi

21 Ocak 2015 Çarşamba

Süphandağı'nda Öldürülen Ağrı Savaşçıları (1929)

video
Ağrı Direnişi'nde, 1929 yılında Kör Hüseyin Paşa'nın oğulları Yusuf, Afit, Paşa'nın oğlu Abdullah'ın oğlu Süleyman, Patnos, Süphandağı'na gelirler. Burada Afit çok hastalandığı için, Süphandağı'nda bir mağaraya sığınmak zorunda kalırlar. Bu arada Wêrangazî köyünden, Gefoyê Hemdıki'de gelip onlara katılır.

16 Ocak 2015 Cuma

Enoyê Rovî

Berê li Kurdistanê zêde maşîne tunebûn. Li gundên bajarê Agirî k/ê ku li bajêr dibistan bixwenda, an li bajêr ji xwe re xaniyek kirê dikir, an mala xizmekî xwe dima, an jî mecbûr ku bi peya biçe gundê xwe. Eno (Enver) jî yek ji wan bû; ne li bajêr xizmên wî hebûn û ne jî ew derfeta wî hebû ku xwe re xaniyekî kirê bike. Her roj mecbûr dima ku bi peya ji gundê xwe Zado here û were.

Zilanlı Bir Ailenin Direniş Anatomisi

Avrupa Halkın Sesi yazarlarından Nihat Öner, Zilan Katliamı dolayısıyla param parça olan Avdelê Beko ailesinine ulaşıp, ailenin Ağrı Direnişi ve Zilan Katliamı’ndaki yerini araştırdı. Öner, katliam sonrası Van’ın Çaldıran ilçesine göç etkmek zorunda kalan aile bireylerinden Memet Çakır ile röportaj yapıp, ailenin yaşadıklarını kaleme aldı.